Oorzaken
Over oorzaken van posttraumatische stress-stoornis (PTSS) valt nog weinig te zeggen, behalve dan dat het komt door het meemaken van een traumatische gebeurtenis.
Maar lang niet iedereen krijgt na een trauma PTSS: 8% van de mannen en 20%
van de vrouwen. Wel zijn extra risico's bekend om PTSS te krijgen na zo'n
gebeurtenis.
Daarnaast blijkt dat sommige mensen sowieso meer risico lopen om een
traumatische gebeurtenis mee te maken. Alleen al daarom hebben ze meer kans om
PTSS te krijgen.
De extra risico's hebben te maken met geslacht en leeftijd, met individuele
kwetsbaarheid, met de omgeving, en met levensgebeurtenissen, en het meemaken van
een traumatische gebeurtenis op zich.
Geslacht en leeftijd
- Vrouwen hebben 2 keer zo vaak PTSS als mannen. In de leeftijd tot 15 jaar is het verschil nog groter. Let op: vrouwen hebben niet meer kans om een trauma mee te maken, maar wel om daarna PTTS te krijgen.
- Van de volwassenen tot 65 jaar hebben de jongvolwassenen even vaak PTSS als de oudere volwassen.
Individuele kwetsbaarheid
- De gevoeligheid voor PTSS lijkt voor een deel erfelijk te zijn.
- De volgende mensen krijgen PTSS vaker.
- Mensen met een lagere opleiding of een lager inkomen, en komend uit een armoedig gezin.
- Mensen die kwetsbaar, angstig en emotioneel in het leven staan.
- Mensen die al een angststoornis of een andere psychische stoornis hebben, vooral een sociale fobie of een specifieke fobie.
- Mensen met gedragsproblemen op jeugdige leeftijd.
Omgeving
De volgende mensen hebben beduidend vaker PTSS.
- Mensen die in hun werk te maken hebben met trauma's: brandweerlieden, politie-agenten, hulpverleners bij rampen.
- Vluchtelingen. Zij zijn immers vaak weggegaan uit hun land vanwege traumatische gebeurtenissen.
- Gescheiden mensen en mensen die hun partner hebben verloren.
- Mensen die minder sociale steun hebben in hun omgeving.
- Mensen in de stad.
Levensgebeurtenissen
- Uiteraard heeft iemand met PTSS een traumatische gebeurtenis meegemaakt. Meer dan de helft van de bevolking maakte ooit een trauma mee., en heel vaak meer dan 1. Van deze groep krijgt lang niet iedereen PTSS. Slechts 8% van de mannen en 20% van de vrouwen krijgen PTSS.
- Levensbedreigende situaties en seksueel misbruik geven de grootste kans op PTSS; ernstige ongelukken en natuurrampen de kleinste. Daar tussen in zit lichamelijk geweld of toeschouwer zijn van lichamelijk geweld. De helft van de slachtoffers van verkrachting ontwikkelt PTSS.
- Bij de helft van de vrouwen is het trauma verkrachting of aanranding; bij mannen is dat geweld of toeschouwer zijn van geweld.
- Hoe jonger iemand een trauma meemaakt, hoe groter de kans op PTSS.
- Hoe meer trauma's iemand heeft meegemaakt in het verleden, hoe groter de kans op PTSS.
- De kans wordt ook groter als iemand na het trauma, ook nog eens een stressvolle levensgebeurtenis meemaakt.
- Flink meer risico op PTSS lopen mensen die direct emotioneel reageren op het trauma zelf, of reageren doordat als het ware delen van gedachten of gevoelens uit hun geheugen verdwijnen (het zogenoemde dissociëren).
Meemaken traumatisch gebeurtenis
De volgende mensen hebben meer kans een trauma op zich mee te maken.
Dus los van het risico om daarna PTSS te krijgen.
- Mannen
- Jongeren
- Mensen met een lage opleiding
- Mensen die angstig en emotioneel in het leven staan
- Extraverte mensen
- Mensen met gedragsproblemen op jongere leeftijd
- Mensen die al eerder psychische stoornissen hebben gehad
